Derailleurs: toen en nu
Derailleurs zijn tegenwoordig voorzien van een index-schakeling, wat zoveel wil zeggen dat iedere klik van de schakelhandle overeenkomt met een vastgestelde verandering van de lengte van de binnenkabel voor die gekozen versnelling, waarmee vervolgens deze binnenkabellengte wordt gebruikt om de ketting van zijn oude plaats op een tandwiel naar een ander tandwiel te kunnen geleiden.
Dit is een systeem dat er voor zorg draagt dat, wanneer de derailleurs vanzelfsprekend goed staan afgesteld, het schakelen van de ene versnelling naar de andere tegenwoordig moeiteloos en soepel verloopt.
Ouderwetse derailleurs
Dat dit voor het tijdperk van de index-schakeling wel anders was, blijkt wel uit de verhalen van de racefietsers uit een vorige generatie. (Eigenlijk is het nog niet eens zo lang geleden, want een stuk of tien versnellingen was zo'n 15 jaar geleden al behoorlijk wat.....)
Het veranderen van de fietsweerstand was in die tijd een heel gedoe wanneer we dat vergelijken met het gemak waarmee deze handeling nu wordt verricht: De versnelling moest met meer moeite en meer tuning en gevoel tot stand worden gebracht.
De fijnafstelling vond op de weg tijdens het rijden plaats, doordat de ruimte die tijdens het schakelen noodgedwongen aan de binnenkabel moest worden meegegeven teneinde de ketting vaak letterlijk over een tandwiel te kunnen trekken, hierna weer moest worden teruggetuned. Dit betekende dat het teveel aan toegestane lengteverandering van de binnenkabel (waarmee de binnenkabel het klusje tot zover had geklaard!), veelal tot gevolg had dat de ketting veelal ratelend op het volgende tandwiel aanliep, wat een volgende handeling en een verdere afstelling betekende: Zo bezien een heel gedoe, dat schakelen in het verleden.....
Moderne derailleurs
Het schakelen gaat tegenwoordig ook een stuk soepeler omdat de vorm van de vertanding van de tandwielen zodanig op elkaar zijn afgesteld dat de ketting veel soepeler naar het te bereiken tandwiel wordt geleid. Een cassette tandwielen is derhalve zodanig samengesteld, dat het niet verstandig is om hier zelf aan te gaan rommelen en tandwielen te gaan vervangen zonder allereerst goed te hebben bekeken hoe de aanpassing in de tandwielen (het schakelspoor), die ervoor zorg draagt dat het schakelen optimaal verloopt, is opgebouwd.
Wanneer hiermee geen rekening wordt gehouden, zal dit al snel te bespeuren zijn, daar het schakelen, al doortrappend tijdens het van versnelling veranderen, met horten en stoten zal verlopen, waarbij het niet denkbeeldig is dat de ketting vernield wordt.